|
خشونت علیه زنان در فضای مجازی
به بهانه ی 4 آذرماه روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان مسله خشونت علیه زنان چنان فراگیر و بدون مرز است که نهادهای جهانی نظیر سازمان ملل متحد و دفاع از حقوق بشر را واداشته که در برابر این موضوع واکنش درخور و شایسته نشان دهند. این پدیده در تمامی کشورها وجود داشته و مرزهای فرهنگ ،طبقه ی اجتماعی،تحصیل و نژاد و قومیت را درنوردیده است.اگر به تعریف خشونت نگاهی بیندازیم،میبینیم که با رشد مدرنیته مرزهای آن هم تغییر کرده و چه بسا دامنه ی آن گسترده تر شده است.استرواس در تعریف خشونت؛آنرا رفتاری با قصد و نیت آشکار(یا رفتاری با قصد و نیت پنهان اما قابل درک)برای وارد کردن آسیب فیزیکی به فرد دیگر دانسته اند.محققی دیگر بنام مگارژی خشونت را به معنای اشکال افراطی رفتار پرخاشگرانه دانسته که احتمالا باعث آسیب های مشخص به قربانی می گردد.اما آقای درویش پور جامعه شناس در تعریفی کامل خشونت را عملی آسیب رسان تعریف کرده که فرد برای پیشبرد مقاصد خویش انجام میدهد و صرفا جنبه ی فیزیکی و بدنی ندارد.بلکه ممکن است ابعاد روانی (فحاشی،تحقیر،منزوی گردن فرد،دادوفریادو...)،جنسی(مزاحمت،تجاوز)،اقتصادی(نابودی و شکستن اثاثیه ی منزل و...)داشته باشد. جامعه شناسان برای تبیین این پدیده ی اجتماعی به متن های اجتماعی چون خانواده،محله و اجتماع توجه و نظر افکنده اند.از دید این نظریه پردازان اجتماعی،عواملی چون یادگیری اجتماعی،ناکامی های منزلتی، تضاد بین اهداف در جامعه و وسایل و ابزار رسیدن به آن اهداف(نظریه ی فشار)،وابستگی زنان و داشتن محدودیتهایی(نظریه ی منابع ویلیام گود)،مشکلات اقتصادی و.....در پیدایی این مسله از اهمیت خاصی برخوردارند. شاید تا سالهای نه چندان دور وقتی صحبت از خشونت علیه زنان میشد،نگاه ما به سمت خشونت های فیزیکی و شاید کمی تازه تر به سمت انواع دیگر خشونت ها چون مزاحمت های خیابانی و خشونت های روانی میرفت. اما بواسطه ی پیشرفت تکنولوژی و در دسترس قرار گرفتن انواع وسایل ارتباطی و شبکه های مجازی،بشر بجای اینکه از آرامش و رفاه بیشتری برخوردار شود،دچار مشکلات و مصاعبی افزونتر،و عدم آرامش گردید.و بهتر و بیشتر نظریه قفس آهنین وبر (ماکس وبر جامعه شناس شهیر آلمانی پیش بینی کرده بود،تکنولوژی قفس آهنینی برای بشریت درست میکند) را درک کرده است.هر چند اذعان داریم که تکنولوژی به مثابه ی شمشیر دولبه ایست که هم میتوان از آن به نحوی مثبت و هم منفی بهره برد.و آن تاخر فرهنگی(ورود تکنولوژی بطوریه فرهنگ استفاده از آن در جامعه جا نیفتاده باشد) باعث شده که این پیشرفت،خود ابزاری برای خشونت ورزی برای همنوع و چه بسا خشونت و مچ گیری و اجیر کردن افراد نزدیک بخود گردیم. بحث اصلی بنده بر خشونتی که امروزه بواسطه شبکه های مجازی بر زنان و دختران به انحا مختلف شکل میگیرد،میباشد. همه بر این امر واقفیم که قریب به اتفاق مردم بواسطه ظهور تکنولوژی و دسترسی راحت به موبایل و اینترنت،به سهولت میتوانند به خصوصی ترین لایه های افراد سرک کشیده و راز و رمزهای شخصی و خصوصی آنان را برملا کنند.بطوریکه حتی در پستوی خانه های خود نیز بایستی مراقب نوع و استفاده از این تکنولوژی بوده و نکات ایمنی را رعایت کنیم. متاسفانه یکی از مسایلی که مایه ی نگرانی بنده شد و باعث گردید قلم به دست گرفته و درددلم را با خوانندگان مجله در میان بگذارم،رد و بدل شدن پیامکهایی با هجمه ی زن ستیزی در شبکه ههای مجازی است.شاید کسانیکه در گروههای مجازی عضو بوده و یا ارتباطات مجازی با دیگران داشته باشند بر این مدعای بنده صحه میگزارند،که پیامهایی مبنی بر کج فهمی و عقب ماندگی زنان و دختران در گروهای جوانان رد و بدل میشود.این مسله برای جامعه ی دینی ،که بر محور ارزشهای دینی و نوع دوستی و احترام متقابل شکل گرفته مایه ی نگرانی است.شاید همه این نظریه را خوانده و یا تجربه کرده ایم که اگر پیامی هر چند نادرست بصورت گسترده و مستمر و در سطح وسیع تکثیر و بازتکثیر شود،کم کم در ذهن جامعه نهادینه شده و چه بسا به یک نظر قطعی و درست تعبیر شود.به طبع آن اگر در این مورد واکنشی از طریق رسانه ها و قلم بدستان صورت نگیرد و غفلت ما به استمرار آن کمک کند،باعث سرخوردگی و یاس نیمی از جامعه ی ما میشود.و تبعات جبران ناپذیری بر روحیه،اعتماد و عزت نفس و در سطح کلان بر کانون خانواده و اعتماد بین جنس زن و مرد جامعه میگزارد. همه میدانیم که زن ایرانی به وفاداری،عشق ورزی و وقف خود به خانواده و فرزندان معروف است و چه بسا تحمل سختی ها و مرارتها برای خوشبختی خانواده،چنان بر جسم او فشار وارد میکند که دیگر نیاز به خشونت نباشد.و وای به روزی که ما قدر این فرشتگان وفادار را ندانسته و خود دردی بر دردهایشان افزایش دهیم. امیدوارم دیگر شاهد این پدیده که از مصادیق بارز خشونت است نبوده و از بازتولید تفکرات غالبی و تبعیض آمیز و مردسالارانه جلوگیری کنیم.سربلندی زنان و مردان سرزمینم را آرزومندم. امیرحسین زندی دکترای تخصصی جامعه شناسی و مدرس دانشگاه
+ نوشته شده در پنجشنبه دوازدهم آذر ۱۳۹۴ساعت 2:20  توسط زندی
|
|